หน้าหลัก > ข่าว > คลังความรู้ > เตรียมตัวเจาะเลือดอย่างไรให้ผลแม่นยำ? พร้อมวิธีอ่านค่าผลตรวจสุขภาพเบื้องต้นจากนักเทคนิคการแพทย์
เตรียมตัวเจาะเลือดอย่างไรให้ผลแม่นยำ? พร้อมวิธีอ่านค่าผลตรวจสุขภาพเบื้องต้นจากนักเทคนิคการแพทย์

ผู้ดูแลเว็บ วิทยาลัยสหเวช
18 พฤศจิกายน 2569 14:34:11

การตรวจสุขภาพประจำปีเป็นหัวใจสำคัญของการคัดกรองโรคและดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน แต่หลายครั้งที่ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ (Lab) อาจคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงเพียงเพราะการเตรียมตัวก่อนเจาะเลือดที่ไม่ถูกต้อง รวมถึงเมื่อได้รับใบรายงานผลแล้ว หลายคนอาจไม่เข้าใจความหมายของตัวเลขและตัวย่อทางการแพทย์ต่างๆ

องค์ความรู้ด้าน เทคนิคการแพทย์ ของวิทยาลัยสหเวชศาสตร์ จึงรวบรวมแนวทางการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการเจาะเลือดที่ถูกต้อง พร้อมวิธีอ่านค่าผลตรวจพื้นฐานที่สำคัญมาฝาก เพื่อให้ทุกคนเข้าใจสุขภาพของตนเองได้อย่างถูกต้อง

1. เช็กลิสต์เตรียมตัวก่อนเจาะเลือด ควรทำอย่างไร?

รายการตรวจแต่ละชนิดมีเงื่อนไขการงดอาหารและเครื่องดื่มที่แตกต่างกัน การปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดจะช่วยให้ได้ผลตรวจที่แม่นยำที่สุด

  • การงดอาหารและเครื่องดื่ม (Fasting) : หากมีการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด (FBS) และระดับไขมันในเลือด (Lipid Profile) ควรงดอาหารและเครื่องดื่มที่มีรสหวานทุกชนิด รวมถึงชา กาแฟ นม และลูกอม เป็นเวลา 8–12 ชั่วโมง ก่อนเจาะเลือด (ไม่ควรอดนานเกิน 14 ชั่วโมง เพราะอาจทำให้ร่างกายดึงพลังงานสำรองมาใช้จนค่าผลตรวจคลาดเคลื่อน)
  • ดื่มน้ำเปล่าได้ตามปกติ : ในช่วงที่งดอาหาร สามารถจิบหรือดื่มน้ำเปล่าสะอาดได้ตามปกติ การดื่มน้ำอย่างเพียงพอจะช่วยให้หลอดเลือดขยายตัว ทำให้เจาะเลือดได้ง่ายขึ้นและลดอาการหน้ามืดหลังเจาะเลือด
  • งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ : ควรงดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24–48 ชั่วโมง ก่อนตรวจ เนื่องจากแอลกอฮอล์ส่งผลโดยตรงต่อค่าเอนไซม์ตับและระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์
  • พักผ่อนให้เพียงพอและแจ้งยาประจำตัว : นอนหลับให้ได้อย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักก่อนวันตรวจ และหากรับประทานยาประจำตัว (เช่น ยาลดความดันโลหิต ยาเบาหวาน) ควรสอบถามแพทย์หรือนักเทคนิคการแพทย์ล่วงหน้าว่าควรงดหรือรับประทานตามปกติ

2. วิธีอ่านค่าผลตรวจเลือดพื้นฐานที่ควรรู้

ในใบรายงานผลตรวจสุขภาพประจำปี มักประกอบด้วยรายการตรวจหลักที่สะท้อนการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกาย ดังนี้

รายการตรวจชื่อย่อในใบผลตรวจค่าปกติโดยทั่วไป (ผู้ใหญ่)ความหมายเบื้องต้น
ความสมบูรณ์
ของเม็ดเลือด
CBC (Hb, WBC, Platelets)แตกต่างตามเพศและช่วงวัยประเมินภาวะโลหิตจาง การติดเชื้อในร่างกาย และความแข็งแรงของเกล็ดเลือด
ระดับน้ำตาลในเลือดFBS (Fasting Blood Sugar)70 – 99 mg/dLคัดกรองความเสี่ยงโรคเบาหวาน (หากอยู่ระหว่าง 100–125 mg/dL จัดเป็นกลุ่มเสี่ยง)
ไขมันคอเลสเตอรอลรวมTotal Cholesterolน้อยกว่า 200 mg/dLประเมินปริมาณไขมันรวมในกระแสเลือด
ไขมันดี / ไขมันไม่ดีHDL / LDL

HDL > 40–50 mg/dL

LDL < 130 mg/dL

HDL ช่วยลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือด ส่วน LDL หากสูงเกินไป
จะสะสมตามผนังหลอดเลือด
ไขมันไตรกลีเซอไรด์Triglycerideน้อยกว่า 150 mg/dLสะท้อนการบริโภคอาหารกลุ่มแป้ง น้ำตาล และไขมัน รวมถึง
การดื่มแอลกอฮอล์
การทำงานของไตBUN / CreatinineCreatinine 0.6 – 1.2 mg/dLประเมินประสิทธิภาพการกรองของเสียของไต
การทำงานของตับAST (SGOT) / ALT (SGPT)น้อยกว่า 40 U/Lตรวจดูภาวะการอักเสบหรือความผิดปกติของเซลล์ตับ

(หมายเหตุ: ค่าอ้างอิงมาตรฐานอาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามน้ำยาและเครื่องมือตรวจวิเคราะห์ของแต่ละห้องปฏิบัติการ)

ข้อแนะนำเมื่อได้รับใบรายงานผลตรวจ

หากพบค่าผลตรวจที่มีเครื่องหมายกำกับว่าสูง (H) หรือต่ำ (L) กว่าเกณฑ์มาตรฐาน ไม่ควรตื่นตระหนกหรือซื้อยามารับประทานเอง ให้นำใบรายงานผลดังกล่าวปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยร่วมกับประวัติสุขภาพและอาการทางคลินิกอย่างละเอียด